Zeehonden aan de Belgische kust: spotten en regels

Zeehonden aan de Belgische kust liggen op vaste rustplaatsen in Oostende en Nieuwpoort, maar ze komen ook op het strand van Koksijde aan land. Een garantie is er nooit, want het zijn wilde dieren die komen en gaan. Hou minstens 30 meter afstand, je hond aan de leiband en raak een zeehond niet aan.

Welke zeehonden zie je aan de Belgische kust?

Aan de Belgische kust komen twee soorten voor: de gewone zeehond en de grijze zeehond. Beide zijn beschermd en volgens Natuurpunt is hun aantal in Belgische wateren de laatste jaren enorm toegenomen. Je herkent ze aan de vorm van hun kop, niet aan de kleur van hun vacht.

• Gewone zeehond: ronde, hondachtige kop met V-vormige neusgaten. Hij wordt tot ongeveer twee meter lang en weegt tot ongeveer 130 kilo.
• Grijze zeehond: groter, vooral de mannetjes. Die worden tot ongeveer drie meter lang en kunnen meer dan 300 kilo wegen. Snuit en voorhoofd liggen in één lijn, waardoor hij een “paardenkop” heeft.

De kleur en het vlekkenpatroon geven geen uitsluitsel over de soort, zegt Stad Blankenberge. Het zijn allebei zeezoogdieren en roofdieren: ze jagen in zee en komen aan land om uit te rusten.

Waar zie je zeehonden aan de Belgische kust?

Zeehonden kunnen op elk strand aan land komen: het NorthSealTeam, een groep vrijwilligers, waakt over de kust van De Panne tot Knokke-Heist. Het team noemt twee vaste rustplaatsen: de Strekdam in Oostende en de havengeul in Nieuwpoort. In onze buurt is Nieuwpoort de duidelijkste plek, en ook in Koksijde komen ze aan wal.

• Oostende: de Strekdam en het Klein Strand, twee vaste rustplaatsen volgens het NorthSealTeam en Natuurpunt. Oostende ligt verder langs de kust dan Oostduinkerke.
• Nieuwpoort: de havengeul en het strand. Volgens Onze Natuur zijn er in Nieuwpoort het hele jaar door een tiental zeehonden te zien. Nieuwpoort is de buurgemeente van Koksijde.
• Koksijde, de gemeente waartoe Oostduinkerke behoort: de gemeente meldt dat gewone en grijze zeehonden op haar strand aan land komen.

Ook in Zeebrugge komen ze volgens Onze Natuur regelmatig aan wal, en Stad Blankenberge meldt dat de kans op een ontmoeting op het strand de laatste jaren is toegenomen. Meer over de kustplaatsen lees je in onze gids met de mooiste badplaatsen van België.

Of er op het strand van Oostduinkerke zelf een zeehond ligt, kan niemand voorspellen, en geen enkele bron noemt het als vaste plek. Wandel je langs het strand van Oostduinkerke, hou dan gewoon je ogen open, zeker bij eb.

Wanneer zie je de meeste zeehonden?

Een vast seizoen waarin je zeker zeehonden ziet, bestaat niet. Volgens Natuurpunt liggen er de meeste dieren op onze stranden in de winter, van half december tot half februari, wanneer pups van de grijze zeehond komen uitrusten. Een lagere piek volgt in de zomer, wanneer pups van de gewone zeehond op onze stranden rusten.

Ook het tij telt mee. Gewone zeehonden verzamelen zich bij aflopend tij op het strand of op een zandbank. Grijze zeehonden rusten bij eb en bij zonsopgang op zandbanken die dan droogvallen. Kijk dus naar de getijdentabel voor je op pad gaat.

Het blijft om kleine aantallen gaan. Bij de tellingen van het KBIN vanuit een vliegtuig werden in 2022 in maart 20 en in oktober 40 zeehonden gezien, de hoogste aantallen sinds het begin van de waarnemingen. De populatie groeit dus, maar een zeehond op het strand blijft een mooie meevaller.

Zo spot je zeehonden zonder ze te storen

Neem een verrekijker mee en blijf op minstens 30 meter. Natuurpunt spreekt van “verrekijkerafstand”. Zo zie je hoe een zeehond ligt en of hij alert is, zonder hem te storen. Met een telelens of een goede zoomfunctie fotografeer je hem zonder dichterbij te komen.

Wees geduldig, want wilde dieren laten zich niet bestellen. Dit neem je mee (de rest van je bagage vind je op onze paklijst voor een vakantiehuis aan zee):

• Verrekijker
• Camera met telelens of een goede zoomfunctie, plus een reservebatterij
• Warme, winddichte kleding, zeker in de winter
• Waterdichte schoenen of laarzen
• Zonnebril, zonnebrandcrème en een pet voor de zomer
• Water en een snack
• Je gsm, met het noodnummer van het NorthSealTeam erin opgeslagen

De regels: zo laat je zeehonden met rust

Zeehonden zijn beschermd en volgens het NorthSealTeam is het verstoren ervan strafbaar. Hou daarom minstens 30 meter afstand, ook met je hond. Het zijn wilde roofdieren met scherpe tanden: een zeehond die zich bedreigd voelt of pijn heeft, kan razendsnel uithalen en bijten.

• Blijf op minstens 30 meter. Zo vragen het NorthSealTeam, Natuurpunt en de gemeenten Koksijde, Nieuwpoort en Blankenberge het. Sommige pagina's noemen nog 20 meter: kies altijd de strengste afstand.
• Hou je hond aan de leiband en ook op minstens 30 meter van de zeehond. Een beet kan ziektes overbrengen op je hond.
• Raak een zeehond niet aan. Hij kan bijten en daarbij ziektes overbrengen.
• Jaag een zeehond niet terug het water in. Als jij dichterbij komt, vlucht hij de zee in en dat kost hem enorm veel energie.
• Loop niet naar een zeehond toe voor een foto of een “sealfie”. Gebruik je zoom.
• Zie je vrijwilligers van het NorthSealTeam in oranje hesjes die een veilige zone afbakenen? Hou je dan aan hun aanwijzingen.

Hond mee op stap? In Koksijde en Oostduinkerke hoort je hond op het hele openbaar domein aan de leiband, ook op het strand en in de duinen. Los lopen mag alleen in afgesloten hondenspeelzones. In de zomer gelden strengere regels op het strand: kijk daarvoor op koksijde.be. Alle regels vind je in onze gids over honden op het strand van Koksijde en Oostduinkerke.

Een jonge of zieke zeehond op het strand: wat doe je?

Niet elke zeehond op het strand heeft hulp nodig. Gezonde zeehonden zoeken dagelijks een plek om te rusten en pups liggen soms enkele dagen op het strand. Blijf op 30 meter, kijk hoe het dier erbij ligt en bel bij twijfel het NorthSealTeam of SEA LIFE Blankenberge.

Zo herken je een gezonde zeehond

• Hij is alert en neemt vaak een “banaanhouding” aan, met opgeheven kop en staart.
• Hij heeft geen wondjes en grommelt niet.
• Een pup die enkele dagen op het strand ligt, kan gewoon gezond zijn.

Zo herken je een zeehond in nood

• Hij ziet er mager en futloos uit.
• Hij ligt volledig plat en blijft liggen, ook als er mensen in de buurt zijn. Dat kan op ziekte wijzen, maar niet altijd: kijk ook naar zijn conditie en eventuele wondjes.
• Hij hoest of heeft wondjes.

Wie bel je?

• Het NorthSealTeam, noodnummer 0491 74 32 78. Vrijwilligers komen ter plaatse, stellen een veilige zone in, controleren of het dier gezond is en nemen zo nodig contact op met SEA LIFE Blankenberge.
• SEA LIFE Blankenberge (SOS Rescue Team), zeehondentelefoon 0477 34 58 90, als de zeehond niet gezond lijkt of als je het niet zeker weet.
• Geef de exacte locatie en de toestand van het dier door. Stuur zo mogelijk een foto of filmpje via WhatsApp, genomen op minstens 30 meter afstand.

Telefoonnummers kunnen veranderen. Klopt een nummer niet meer, kijk dan op northsealteam.be voor het actuele nummer. Blijf zelf op 30 meter en neem de zeehond niet mee. Twijfel je? Bel dan liever te vroeg dan te laat: de verzorgers beoordelen of een redding nodig is. Elk jaar spoelen er tientallen zieke pups aan, en SEA LIFE Blankenberge laat ze na drie tot vier maanden intensieve verzorging weer vrij.

Een uitstap vanuit Oostduinkerke

Logeer je in ons vakantiehuis voor 4 personen in Oostduinkerke? Dan wandel je in ongeveer 22 minuten (1,7 km) naar het strand van Groenendijk. Neem je hond mee, dan is de tuin volledig omheind en de eerste hond gratis. Bekijk ons vakantiehuis met hond aan zee of ontdek wat er te doen is in Oostduinkerke.